سیزدهمین همایش اساتید بسیجی دانشگاه‌های کشور از شنبه ۱۲ شهریور در مشهد مقدس شروع به کار کرد. این همایش با حضور ۱۱ هزار نفر از اساتید، نخبگان کشوری با هدف کار گروه تحول در علوم انسانی، کار گروه حلقه های صالحی، کار گروه انجمن علمی، کار گروه جهاد اقتصادی، کار گروه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و کار گروه مطالبات ولی امر مسلمین برگزار شده است.
امروز حسن رحیم‌پور ازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در این همایش حضور یافت. آنچه در ادامه می‌خوانید گوشه‌هایی از سخنان ایشان در راستای تحول در علوم انسانی است.

مراد از تحول

مراد ما از انقلاب علمی، بل بلشو و شورش علمی نیست. آیا مراد از تحول در علوم انسانی رفرم‌های جزئی است؟ آیا ویرایش متون علمی منجر به تحول می‌شود؟ به نظر من ویرایش متون علوم انسانی شروع خوبی است اما پایان خوبی ندارد و این امر جزئی از پروژه است. حذف متون ترجمه‌ای به تحول در علوم انسانی منجر نخواهد شد.

در عرصه علوم انسانی تولید مثل می‌کنیم نه تولید علم

برنامه مشخصی در جذب دانشجو در دانشگاه‌های کشور وجود ندارد. نه نظام آموزشی و نه شورای عالی انقلاب فرهنگی و هر سازمان مربوطه دیگر در کشور به طور مشخص نمی‌داند در چه رشته‌ای چه تعداد و برای چه دانشجو می‌پذیرد. اکنون بیش از ۲٫۵ میلیون دانشجو در دانشگاه‌های کشور وجود دارد اما تا به حال هیچ برنامه حساب شده‌ای نسبت به پذیرش دانشجویان در رشته‌های مختلف و به وی‍ژه در رشته‌های علوم انسانی وجود نداشته است. فضای موجود در جذب دانشجو رقابتی و تنها برای افزایش آمار است. نظام آموزشی ما در عرصه علوم انسانی تولید مثل می‌کند و تولید علم ندارد.

لزوم آشنایی با معارف اسلامی برای نظریه‌پردازی در علوم انسانی

در نقشه جامع علمی کشور تأکید داشتیم که حتماً باید بحث تحول در علوم انسانی گنجانده شود. آیا بدون معارف اسلامی و آشنایی با قرآن، حدیث و اخلاق اسلامی امکان دارد چیزی به عنوان علوم انسانی اسلامی داشته باشیم که به نظرم محال است. غیر ممکن می‌دانم کسی که هیچ تخصصی در زمینه قرآن و حدیث ندارد، بتواند در عرصه علوم انسانی کاری انجام دهد.

دانشگاهی که با معارف اسلامی آشنا نیست و حتی قرآن را نمی‌توانند از رو بخوانند نمی‌دانم چه طور می‌خواهند در خصوص علوم انسانی نظریه‌پردازی کنند. حوزه و دانشگاه هنوز جدا از یکدیگر حرکت می‌کنند.

کیفیت تحول در علوم انسانی

اگر به تعداد کسانی که در هر رشته‌ای از علوم انسانی که در غرب به شهرت رسیده‌اند دقت کنیم به ۱۰ تا ۱۵ نفر نمی‌رسند، بقیه از آنان تقلید کرده‌اند، در ایران هم همین قضیه باید اتفاق بیفتد و تحول در علوم انسانی هرچه تخصصی‌تر و گسترده‌تر پیش رود.

روشی که حلقه دانشجویان علامه طباطبایی وکسانی همچون آیت‌الله مصباح یزدی و آیت‌الله جوادی آملی ایجاد کردند نقطه شروع کار عظیمی است که اکنون ما شعار آن را به عنوان تحول در علوم انسانی می‌دهیم.

ما از کمیت شروع کردیم که به کیفیت برسیم. در مقوله تحول در علوم انسانی از آموزش شروع کردیم و سپس می‌خواهیم به پژوهش برسیم که این امر غلط است و باید بر عکس عمل کنیم.

قدرت نرم‌افزاری

وجود علوم انسانی برای هر جامعه‌ای یک اصل حیاتی برای خلق تمدن است لذا در علوم انسانی باید تجدید نظر کلی صورت بگیرد، جامعه‌ای که علوم انسانی نداشته باشد، قدرت نرم‌افزاری نیز نخواهد داشت.

با کدام تعریف از مشروعیت این متون غربی را به ما تدریس می‌کنید؟

در هیچ یک از رشته‌های علوم انسانی تقریباً تولیدی از متفکران مسلمان ایرانی و غیرایرانی نداشته‌ایم، در حال حاضر اساتید در دانشگاه‌های ما اعلام می‌کنند ما با این منابع درسی مدرک دکتری اخذ کردیم و باید این منابع که ما آموخته‌ایم دانشجویان بیاموزند و نمره خود را اخذ کنند.

با مسئولان دپارتمان‌های علوم انسانی در دانشگاه‌های مالزی، بوسنی و خارطوم سودان صحبت می‌کردم و دانشجویان این دانشگاه‌ها از متون ترجمه شده غربی علوم انسانی استفاده می‌کنند و هنگامی که سؤال کردم چرا این منابع را تدریس می‌کنید، اعلام داشتند که ما منتظر منابع علوم انسانی هستیم که شما تولید می‌کنید و در این حین بود که به خود گفتم ما هنوز منابع علوم انسانی را بر اساس منابع غربی در دانشگاه‌ها تدریس می‌کنیم.

در ابتدای ترم تحصیلی و در رشته‌های علوم انسانی باید یقه وزارت علوم، دانشگاه آزاد و شورای عالی انقلاب فرهنگی را گرفت و گفت: با کدام تعریف از مشروعیت این متون غربی را به ما تدریس می‌کنید؟

چرا متن‌هایی که علامه طباطبایی، آیت الله مصباح یزدی و آیت‌الله جوادی آملی نگاشته‌اند در حاشیه هستند؟

باید برای تحول در علوم انسانی هزینه بپردازیم. برخی از متن‌ها و متونی که در حوزه علوم انسانی تولید شده‌اند، چرا اکنون در حاشیه هستند. متن‌هایی که علامه طباطبایی، آیت الله مصباح یزدی و آیت‌الله جوادی آملی نگاشته‌اند در حاشیه هستند و به عنوان متون علوم انسانی مدنظر قرار نمی‌گیرند. این متن‌ها بسیار مفیدتر از متونی هستند که اکنون در دانشگاه‌های کشور تدریس می‌شود.

نقد متون ترجمه‌ای

اکنون علوم انسانی تدریس شده در دانشگاه‌های ما نقلی ترجمه‌ای است اما کدام کرسی ثابت در دانشگاه‌ها تشکیل شده است که متون نقلی ترجمه‌ای را نقد کنند؟

منبع : تریبون مستضعفین